شنبه 30 آبان 1405-9:6 کد خبر:67383
تخصیص ۸۵۰۰ میلیارد تومان تسهیلات برای حفظ اشتغال بنگاهها
آقای سیدعلی مدنی زاده در برنامه گفتگوی ویژه خبری به موضوع «اقتصاد ایران، از چالشها تا فرصتها» پرداخت و به پرسشها در این باره پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
مقدمه: امشب راجع به موضوعات مهم اقتصادی میخواهیم صحبت کنیم اقتصاد ایران در یکی از حساسترین مقاطع خودش قرار دارد از یک سمت بحث فشار تحریمها و محدودیتهای فزاینده اقتصادی و از سوی دیگر ساختارهای چالشی بحث تورم و نوسانات ارزی دشواریهای معیشتی ضرورت اتخاذ تصمیمهای موثر و راهبردی را بیش از گذشته نمایان کرده در یک چنین شرایطی پرسش این است که اقتصاد ایران چطور میتواند از این شرایط عبور کند و ظرفیتهای داخلی و منطقهای خودش را فعال کند و مسیر تازهای را برای ثبات و رشد اقتصادی کشور باز کند.
سوال: خاطر شریفتان باشد برنامه قبلی که خدمتتان بودیم اشاره کردید به ۷ محور کلان و اساسی که جز برنامههای وزارتخانه در حوزه بهبود شرایط اقتصادی و اقدامات اقتصادی به صورت کلی حالا اگر بخواهیم راجع به وضعیت اقتصادی ایران صحبت کنیم به نظرم پایش و رصد اقدامات انجام شده در این هفت محور خیلی میتواند کمک کند که در هر شاخص شاخصها را اگر یک بار دیگر اگر امکان دارد بفرمایید و در هر شاخصی الان در چه مرحله و وضعیتی قرار داریم؟
مدنی زاده: همانطور که فرمودید ما طبق برنامهای که در وزارت امور اقتصاد و دارایی و همچنین همکاری بقیه اعضای محترم تیم اقتصادی دولت روی آن کار میکردیم و تمرکز کرده بودیم در ظرف چند ماه گذشته برای مرحله اول بحث تاب آوری اقتصاد کشور در فضای پس از جنگ و در ذیل محاصره اقتصادی پیش آمده اولویت اولمان را بر این گذاشتیم که ذیل ۷ برنامه ۷ محوری که مشخص شده بتوانیم مقابله کنیم با فشارهای اقتصادی و آن برنامه طرد اقتصادی که از ابعاد مختلف تلاش کردند دشمنان که در اقتصاد کشور تحمیل کنند بسیار وسیع بود این حجم فشارهایی که تلاش کردند بیاورند و با مذاکراتی که با کشورهای طرف تجاری و کشورهای همسایه ما میکردند و فشارهایی که به آن کشورها میآوردند برای اینکه مبادلات تجاری و روابط اقتصادی ما را با آنها قطع کنند بسیار گسترده بود در کنار آسیبهایی که محاصره اقتصادی داشت ایجاد میکرد و همچنین آثاری که از جنگ ۴۰ روزه بر کشور مانده بود شرایط سختی را برای اقتصاد کشور تلاش کردند که ایجاد کنند و بخشی از تورم و کاهش رشد اقتصادی که اتفاق افتاد ناشی از این شوک قابل توجهی بود که به کشور وارد کردند ولی ما هم در واقع بیکار نماندیم و شبانه روز در طی ذیل برنامههایی که در دولت مشخص شده بود برای مقابله با این برنامه طرد اقتصادی اقدامات قابل توجهی انجام شد این هفت محور در وهله اول ما مسئله بحث کنترل تورم را داشتیم اقدامات قابل توجهی صورت گرفت خاطرتان از ما با توجه به شوک اقتصادی که وارد شد هم از سال گذشته به واسطه مسائل ارزی که برای کشور پیش آوردند و بعد هم آثار جنگ تورم ما بالغ بر ۸۰ درصد و رشد ماهانه قیمتها بالغ بر ۸ درصد نزدیک به ۹ درصد هم رسید و حتی سیگنال ابر تورم و تورمهای بالای صد در صد هم توسط بعضی از اقتصاددانها داده میشد لذا اولویت اول ما بحث مهار تورم و برگرداندنش به سطح سابق خودش بود و بعد هم انشاالله کاهش بیشتر.
سوال: الان موفق بودید در این شاخص؟
مدنی زاده: الحمدالله ظرف حدود ۴ ماه گذشته ما رشد ماهانه تورم را طبق آماری که بانک مرکزی اعلام کردند حول و حوش بین ۳ تا ۴ درصد داشتیم در مهرماه حدود ۴.۶ درصد بود به حمدالله این رشد ماهانه قیمتها و سبد مصرف کننده کنترل شده و پیش بینی میشود که ما در همین رنج بتوانیم نگهداریم رشد نقدینگی را به شدت کنترل کردیم از طریق سیاستهای مربوط به کنترل رشد ترازنامه بانکها و همچنین اقداماتی که در بازار بین بانکی اتفاق افتاده و در تلاش هستیم الحمدلله ظرف چهار ماه گذشته موفقیت شگرفی اتفاق افتاد علی رغم اینکه پیشبینی میشد رشد نقدینگی رشد کند و بالاتر از حتی ارقام ۶۰ تا ۷۰ درصد برسد ولی الان کنترل شده و رشد ماهانه نقدینگی به شدت کاهش پیدا کرده و با این برنامهای که در واقع تدوین شده و هدف گذاری شده ما داریم تلاش میکنیم که به کانال ۴۰ درصد برگردانیم و انشاالله بعد هم کانال ۳۰ درصد.
سوال: ولی قبول دارید که مردم تورم را همچنان احساس نمیکنند که کنترل شده؟
مدنیزاده: ببینید افزایش قیمتها یعنی تورم وقتی تورم میشود ۸۰ درصد یعنی به طور متوسط سبد کالاها دارد ۸۰ درصد رشد میکند برخی از کالاها حتی ممکن است ۱۵۰ درصد رشد کرده باشد برخی دیگر ۴۰ درصد میانگینش بالای ۸۰ درصد است الان که خدمت شما عرض میکنم که رشد ماهانه کنترل شده یعنی ما هنوز ماهی به طور متوسط ۴ درصد دارد سبد مصرفی رشد میکند ولی ما داریم از آن ماهانه ۸ درصد همانطور آوردهایم پایین و به ۴ درصد رساندهایم و انشاالله در طی ماههای آتی این عدد کاهش پیدا میکند به طوری که آرام آرام آن تورم ۸۰ درصد تا چند ماه آینده به کانال ۴۰ درصد انشاالله رشد نقطه به نقطه برخواهد گشت.
سوال: چند ماه منظورتان فکر میکنید چقدر باشد؟
مدنی زاده: برآورد ما این است که احتمالاً تا انشاالله تا ۶ تا ۹ ماه آینده ما امیدوار هستیم به کانال ۴۰ درصد بتوانیم برگردانیم.
سوال: یعنی تا پایان سال تقریباً؟
مدنیزاده: حدوداً در این خصوص قطعاً، چون سخنگوی دولت در حوزه مسائل تورم بانک مرکزی هستند و الحمدالله این سیاستها با هماهنگی بانک مرکزی انجام شده در واقع پیشبینیهای دقیقتر را بر اساس برنامهای که دارند اعلام خواهند کرد یک برآورد ضمنی داریم اگر با همین روند پیش برود طبیعتاً هر وقت شوک جدیدی اتفاق بیفتد شوک منفی باشد طبیعتاً این پیشبینی ما را عقبتر میاندازد اگر شوک مثبت باشد پیش بینی را به جلو میاندازد ولی برنامه هدف گذاری شده ما این است که سریعتر به کانال زیر ۴۰ درصد برگردانیم و بعد هم انشالله بیاریم به کانال ۳۰ درصد هرچه سریعتر.
سوال: انشاالله، شاخص دیگری که روی آن تلاش کردید؟
مدنی زاده: در این حوزه اقداماتی که انجام شد هم اصلاحاتی بود که در بازار اوراق صورت گرفت در بازار دولت صورت گرفت نسبت به سال گذشته اگر این اصلاحات صورت نمیگرفت من میتوانم به یقین به شما بگویم که ما مرز شاید تورم صد در صد را ممکن بود که رد کنیم اصلاحات جدی در بازار بدهی اتفاق افتاد که کمک کرد اوراق دولت بتواند بیاید در بازار خرید و فروش شود و به پایه پولی بانک مرکزی در واقع منجر نشود همینطور سیاست کنترل رشد ترازنامه همین اصلاحاتی که در خود بانکها با کمک بانک مرکزی اتفاق افتاد و از همه مهمتر کنترل کسر بودجه دولت کنترل کسری ما تقریباً میتوانم به یقین به شما بگویم که ما از ابتدای سال تا الان دولت تامین مالیش از بانک مرکزی میتوانم بگویم تقریباً در حد صفر بوده و هیچ مقدار از بودجه عمومی یعنی ما تمام بودجه عمومی را تامین کردیم و فشاری با بانک مرکزی نیاوردیم به هیچ عنوان و الحمدالله این خودش یکی از عوامل بسیار موثر بود برای اینکه آن مهار تورم را بتوانیم داشته باشیم یعنی اگر میخواست به رویه سال گذشته اتفاق بیفتد اتفاقات خیلی ممکن بود نامطلوبتری اتفاق بیفتد.
ولی این سیاستی که امسال اتخاذ شد و کنترل شدیدی روی مصارف بودجه و همچنین تامین منابع بودجه داشتیم از ابتدای سال تا الان به حمدالله این اتفاق افتاد و حالا در قسمت ادامه کار هم عرض خواهم کرد که الان با مصوباتی که از دولت گرفتیم ۱۲ بند مصوبه منابع جدیدی که ما بتوانیم از دولت هم تامین منابع کنیم و هم کاهش مصارفمان را داشته باشیم که بتوانیم بدون کسری بودجه انشاالله امسال را به پایان برسانیم و این بسیار خبر خوبی است برای بازارهای مالی که بدانند که یک آرامشی در فضای بازارهای مالی کشور خواهد بود و نرخها روند کاهنده را خواهد داشت محور دوم بعد از موضوع کنترل تورم بحث مسائل مربوط به تداوم کسب و کارها تولید اشتغال و حوزه تجارت بود تلاشهای قابل توجهی را انجام داده بودند برای اینکه مرزهای ما را بخواهند ببندند مرزهای ما از فعالیت اقتصادی بخواهد بیفتد تلاش بسیار زیادی عزیزان ما در دولت از وزارت خارجه گرفته تا بقیه وزارتخانههای اقتصادیمان در تعاملاتی که با دیپلماسی اقتصادی که با کشورهای همسایه و شرکای تجاری داشتند که بتوانیم این تجارتمان را حفظ کنیم.
خبر خوبی که در واقع دارم برایتان این است که ما از ابتدای محاصره حجم تجارتمان به شدت افت کرد و تقریباً نزدیک به منفی ۳۵ درصد حتی در بعضی از حوزهها نزدیک به منفی ۴۰ درصد افت تجارت را داشتیم ولی الان الحمدالله ظرف دو سه ماه گذشته با اقدامات موثری که صورت گرفت برای دفع این سیاست طرد اقتصادی الان که با شما صحبت میکنم طبق آخرین آماری که دارم تمام مرزها به جز یک مرز ما باز است و آن یک مرز هم به خاطر یک سری مسائل صرفاً امنیتی.
سوال: مرزهای زمینی منظورتان است؟
مدنیزاده: بله، مرزهای زمینی به خاطر یک سری از مسائل امنیتی بسته است و مابقی تجارت در آنها برقرار است و ما از آن منفی ۳۵ درصد رسیدیم به منفی ۲۰ یعنی در واقع به تعبیری این چند ماه گذشته حدود ۱۵ واحد درصد جبران کردیم و با این روند پیش برود انشاالله ما آخرین سال وضعیت بسیار مطلوبتری را نسبت به ابتدای محاصره خواهیم داشت.
سوال: به چه عددی فکر میکنید برسیم هدف گذاری چه است؟
مدنی زاده: ما طبیعتاً تلاشمان این است که بتوانیم در واقع آن کل آثاری که در طی دوره محاصره اتفاق افتاده بود را بتوانیم جبران کنیم.
سوال: یعنی روی صفر تقریباً؟
مدنی زاده: تلاشمان این است که به صفر برسانیم ولی در چهار ماه نمیتوانم این قول را بدهم ولی انشاالله ظرف شش ماه آینده امیدوار هستم که بتوانیم این تارگت را داشته باشیم، تلاشهای قابل توجهی در حوزه تسهیل این تجارت مرزهای زمینی شکل گرفت به دلیل اینکه محاصره دریایی فشار صادرات و واردات ما را به سمت مرزهای شمالی شرقی و غربی و زمینی و همچنین دریای خزر سوق داد فشار ترافیک کشندهها و کامیونها را هم در خیلی از تصاویر میدیدیم ناشی از همین پدیده بود تقریباً حدود ۸۰ درصد تجارتمان از مرز جنوب دریا داشت اتفاق میافتاد و قرار بود که این حجم بخواهد منتقل شود به مرزهای زمینی و به مرزهای دریایی بالا بسیار کار دشواری بود بخواهیم انتقال را انجام بدهیم بخشی از مسئله همین بود که این مرزها آمادگیاش را نداشتند ولی الحمدلله با اقدامات موثری که در طی دو سه ماه گذشته صورت گرفته الان آخرین آماری که به عنوان مثال از مرز دو قارون خدمت شما بگویم ما اصلاً دیگر صف نداریم صفر شده صف حدود ۱۴۰۰ کامیون صادرات داشتیم از مرز دوقارون از شرق کشور همینطور مرز سرخس مرز ریمدان در پاکستان و همینطور مرزهای شمال غربی الحمدالله دارد آرام آرام این روانی کار شکل میگیرد حجم تجارتی که با ریل داشتیم چندین برابر شده مرز دریای خزر چند ۱۰ درصد رشد بالایی داشته که انشاالله عزیزانمان در سازمان برنامه گزارش دقیقش را خدمت عزیزان ارائه خواهند کرد در مجموع تجارت را توانستهایم الحمدلله یک تحول جدی در آن ایجاد کنیم و البته اقداماتی که در طی دو سه ماه گذشته انجام شد در راستای یک سری اصلاح قوانین و مقرراتی که در مرزها و گمرکات ما حاکم است بحث پروژه حمل یکسره را ما در دولت مصوب کردیم و انشاالله در طی یکی دو هفته آینده شروع به اجرا خواهد شد.
سوال: یعنی چه اتفاقی میافتد در حمل یکسره؟
مدنی زاده: در پروژه حمل یکسره یعنی قرار است مرز محل توقف و رسوب کالا نباشد قرار است که فقط صرفاً محل گذر باشد یعنی بار که میآید عبور میکند و با حداقل تشریفات کار انجام میشود به گمرکات داخل میآید تشریفات گمرکی هم در داخل طبق این مصوبه یک تسریع قابل توجه در آن صورت گرفته در حال حاضر تشریفات خود گمرک رسیده به طور متوسط حدود ۷۳ ساعت برای مسیرهای قرمز یعنی آن قول سه روز را ما برای تشریفات گمرکی محقق کردیم ولی برای کل تشریفات گمرکی هنوز ما در حدود ۱۶ روز به طور متوسط هستیم ترکیب مسیر سبز تا قرمز که با این مصوبه جدید که در واقع میآید و در خصوص سازمان غذا و دارو و مواردی که مربوط به حوزه وزارت بهداشت میشود با همکاری خیلی خوبی که صورت گرفت سازمان استاندارد حوزه قرنطینه و وزارت راه و شهرسازی یک همکاری بسیار خوبی شکل گرفته برای تسریع فرایندها.
سوال: یعنی این ۱۶ روز باز کمتر خواهد شد؟
مدنی زاده: بله، این را ما بتوانیم انشاالله به همان سه روزی که وعده داده بودیم برسانیم الان که با شما صحبت میکنم مثلاً برای ورود کالاهای اساسی اگر مجوزها گرفته شده باشد یک ساعت کالا ترخیص میشود در گمرک و این پروژه حمل یکسره یکی از نکات مهمش این است که دیگر کالا در مرزها متوقف نمیشود انباشته نمیشود و عبور میکند و میآید داخل در داخل ظرفیت گمرکی ما خیلی بهتر و چابکتر.
سوال: یعنی در واقع این شرایط تحریمی کمک کرده به اصلاح ساختارهای ما؟
مدنیزاده: در صحبتهای قبلی هم خدمت شما عرض کردم ما به جای اینکه از ادبیات تاب آوری استفاده کنیم از ادبیات پاد شکنندگی استفاده کردیم یعنی گفتیم به جای اینکه صرفا فقط بگویم کتاب بیاورید گفتیم نه ببینیم چه ایرادات و چه اشکالاتی داریم این فشاری که دارد بر ما میآید یک سری اصلاحات ساختاری را در داخل در تمام حوزهها که حالا اگر فرصت بود خدمتتان عرض میکنم داریم انجام میدهیم که انشاالله بعد از برداشته شدن این فشارها در واقع یک جهشی را در حوزههای مختلف اقتصادیمان خواهیم داشت، بله دقیقاً همینطور است عرض کنم خدمتتان در همین حوزه کسب و کار ما بحث حمایت از اشتغال را داشتیم و تسهیلاتی که از تبصره ۱۸ قانون بودجه میتوانستیم آن تسهیلات معروف تبصره ۱۸ از ظرفیت قانون بودجه و حساب عدالت و پیشرفت استفاده کردیم و حدود ۹۰۰۰ بنگاه آمدند و از این ظرفیت استفاده کردند نزدیک حدود ۸۵۰۰ میلیارد تومان وام داده شد تسهیلات سرمایه در گردش.
سوال: اونهایی که آسیب از جنگ دیده بودند؟
مدنیزاده: نه، این فقط برای حفظ اشتغال بود و حدود بیش از ۳۰۰ هزار نفر را از اینکه در معرض اشتغال بودند نجات داد مجدداً از هفته گذشته دور جدید این تسهیلات شروع به ثبت نام شده و میتوانند در واقع گروههایی که مشمول این طرح هستند عزیزان و همکاران من اعلام کردهاند انشاالله در برنامههای بعدی هم مشمولین را ارائه خواهند کرد جزئیاتش را مشمول این تسهیلات میشوند برای بحث حفظ اشتغال تسهیلاتی است که داده میشود مشروط به اینکه در واقع کارگران را نگه دارند در مجموع و این انشاءالله کمک کند که ما بتوانیم تداوم کسب و کار را داشته باشیم علاوه بر آن برای بنگاههای آسیب دیدهای که به صورت مستقیم آسیب دیدهاند و خسارت از جنگ را داشتهاند ما اینها را در واقع به چند قسمت تقسیم کردیم گروهی که آسیبهای مختصر دیدهاند زیر یک میلیارد تومان با بنیاد برکت هماهنگ شد و بنیاد برکت دارد اموراتشان را رسیدگی میکند اونهایی که بین ۱ تا ۱۰ میلیارد تومان حدوداً نیاز داشتند برای جبران آسیب دیدگی اینها معرفی شدند و تقریباً کارشان انجام شده و فرایند تسهیلاتشان دارد داده میشود همینطور بین ۱۰ میلیارد تا یک هزار میلیارد تومان اینها به بانکها معرفی شدهاند بانکها دارند کارهایشان را انجام میدهند و حدود نزدیک به ۴۰ هزار میلیارد تومان هم پرداخت شده تسهیلات و یا تعهدات برای جبران خسارتها و همچنین بخشودگیهای مالیاتی و همچنین تقسیط مالیاتشان که کمک کنیم به اینکه این دوره را ازش عبور کنند بنگاههایی که بیشتر آسیب دیده بودند و یا بزرگتر بودند بالغ بر یک هزار میلیارد تومان اینها را ما هر کدام ۷۶ بنگاه خاص بودند که اینها دعوت شدند و برای هر کدامشان یک برنامهای گذاشته شده تا الان بالغ بر ۲۰ هزار میلیارد تومان پرداختی را داشتیم برای اینها و در برنامه است و دارد به مرور انجام میشود همینطور در واقع بحث کمکهای مالیاتی که به اینها داشتیم حدود ۹ هزار میلیارد تومان تامین مالی از بازار بورس برایشان دارد انجام میشود و خلاصه داریم تلاش میکنیم علیرغم محدودیت منابع جدی که وجود دارد بتوانیم بنگاههایی که در وهله اول آسیب مستقیم دیدند و بعد آن رسته استانهایی که به لحاظ اقتصادی دچار آسیب شدند را بتوانیم تامین مالی بکنیم.
یک مصوبه اخیری هم دولت داشت که بانک مرکزی صد هزار میلیارد تومان خط اعتباری را برای این موضوع بخواهد تخصیص بدهد که آن هم انشاالله فرآیندهای اجرایی اش به زودی آغاز میشود و آن هم میتواند یک گشایشی را در حمایت از بحث بازسازی بتواند انجام بدهد علاوه بر آن در حوزه جنگ و خسارتهای جنگ بحث پرداختهای بیمهای را داشتیم چه در خصوص کشتیها چه هواپیماها و همین طور اثاثیه منزل و خودروها که بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد تومان این خسارتها با سرعت پرداخت شده و تلاش شده علیرغم این که خیلی مسئله واقعا وجود داشت سر قراردادهای بیمه این که شرایط جنگ را چطور جزء شرایط جنگ قرار میگیرد علیرغم همه سختیها ودشواریهایی که بود میدانم که همه هم ما واقعا نتوانستند پرداخت بکنند شرکتهای بیمه ولی تا جایی که ظرفیتهای قانونی وجود داشت این جبران خسارتها صورت گرفت. محور بعدی در خصوص حمایتهای از تولید و تجارت برمی گشت به فضای کسب و کار این همکاری که در حوزه مالیات با کسب و کارها شد، مشابه سال گذشته حدود ۱۰ میلیون کسب و کار را مالیاتشان را صفر کردیم و آنهایی هم که در ارقام مالیاتی کمی بودند تلاش کردیم که سطح پرداخت مالیات شان را کم بکنیم به نوعی بنگاهها و کسب و کارها و اشتغالهای کوچک را تلاش کردیم که تا جای ممکن همراهی کنیم با آنها و درگیر مسائل مالیات نباشند، چون بالاخره در این شرایط اقتصادی به اندازه کافی بسیاری از بنگاههای ما تحت فشار هستند.
سوال: و در عین حال درآمدهایمان هم رشد داشته؟
مدنی زاده: احسنت و در عین حال علیرغم فشارها و تبلیغات گستردهای که خود آمریکا و وزیر خزانه داری آمریکا داشتند که مردم نروید مالیات بدهید و اینها باید این خبر را بدهم که در خصوص بحث طرح نشاندار کردن مالیات که فعال اقتصادی ما میگوید من مالیاتم را میدهم شما در این پروژه کشور هزینه کنید ما سال گذشته ۳۰۰ هزار نفر را داشتیم که آمدند در طرح نشاندار کردن مالیات شرکت کردند و امسال ۵۰۰ هزار نفر آمدند شرکت کردند و حدود ۲۰۸۳ پروژه تامین مالی شده، که ۹۰۰ مدرسه جزء اینها است؛ و واقعا اقدام قابل توجه و قابل تاملی بود و اضافه کنم که وصولی مالیات ما علیرغم این فشارها و تبلیغاتی که کردند بیشترین مقدار ممکن بود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان ما توانستیم این ماه وصولی مالیات داشته باشیم که یک رشد ۷۰ درصدی را در ماه آبان ماه داشتیم نسبت به سال گذشته.
سوال: با توجه به این شرایط اقتصادی و وضعیت جنگ و اینها این رشد چطور اتفاق افتاده؟
مدنی زاده: سوال بسیار خوبی است. ما تلاش کردیم به جای این که بخواهیم از یک واحد اقتصادی بیشتر بخواهیم مالیات بگیریم آمدیم تلاش کردیم که از واحدهایی که تا قبل از این فرار مالیاتی داشتند را بتوانیم از آنها مالیات بگیریم و این هم الحمدالله موفق شدیم آن هم با سیستمی کردن و هوشمندکردن نظام مالیاتی، که توانستیم نقاط و حفرههایی که فرارهای مالیاتی وجود داشت یا اجتنابهای مالیاتی وجود داشت را بتوانیم پیدا کنیم و آنها را رفتیم سراغ آن گروه که این فرارهای مالیاتی را داشتند و همچنین با تسهیل کردن بسیاری از امور مالیاتی باعث شده این گستره مالیات گیری ما افزایش پیدا کند که منجر شده به این حجم بالای دریافت مالیاتی که است یعنی از یک طرف ما تلاش کردیم که همراهی کنیم با فعالان اقتصادی ولی از آن طرف آنهایی که داشتند فرارهای مالیاتی میکردند یا کم مالیات میدادند نسبت به آن چیزی که باید میدادند با این گسترش حکمرانی داده محور و استفاده و ظرفیت پایگاه ۱۶۹ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم که میگوید ما بتوانیم دادههای اقتصادی کشور را این یک جا داشته باشیم و با بهره مندی از آن بتوانیم خدماتی که علاوه بر این که مالیات میگیریم.
بتوانیم خدمات مردم را هم مبتنی بر داده بدهیم این جا اولین جایی بوده ما از آن استفاده کردیم با سیستمی کردن مالیات و هوشمندسازی سیستم مالیاتی مان و الحمدالله کمک کرد که بتوانیم با تامین مالی دولت را همانطور که عرض کردم به خوبی داشته باشیم تامین مالی که اگر اتفاق نمیافتاد که از ابتدای سال خطرش هم خیلیها میگفتند که میگفتند دولت کسری بودجه دارد، تورمهای آنچنانی قرار است اتفاق بیفتد به لطف خدا الحمدالله با تلاشهایی که صورت گرفت در این حوزه ما توانستیم تامین مالی بودجه را داشته باشیم و کسری بودجه نداشته باشیم در عین حال در حوزههای مربوط به استرداد مالیات و به خصوص مالیات بر ارزش افزوده رشد بی سابقهای را نسبت به گذشته داشتیم که ۹۱ درصد رشد داشته استرداد مالیاتی ما و حدود ۵۳ هزار میلیارد تومان فقط استرداد مالیاتی داشتیم پیش از این ما استردادهای مالیاتی دو سال طول میکشید الان رسیده به دو ماه و برنامه ما این است که این را انشاالله در وهله اول به زیر ده روز و بعد هم طوری شود که حتی برسیم به جایی که در لحظه بتوانیم استرداد مالیاتی را محقق کنیم و همه اینها مرهون این برنامه تحول دیجیتال است که در وزارت اقتصاد و به طور خاص در برنامه تحول دیجیتال سازمان مالیاتی دارد اتفاق میافتد. تمامی فرآیندها دارد تسریع میشود که این کمک میکند به فعالان اقتصادی ما، همین طور در خصوص گواهی ماده ۱۸۶ برای مجوزهای سالانه شان دارند میگیرند و قصه علی هذا دارد این تلاش صورت گرفته.
سوال: در همین محور دوم که بحث کسب و کارها هم در همین میگنجد آن ۷۰ هزار مجوز کسب وکاری که معطل مانده بود و برای رفع معطلی آنها صدور خودکار مجوزها برای آنها الان چه اقدامی انجام شده برای بهبود فضای کسب و کار که.
مدنی زاده: اگر خاطرتان باشد زمانی که من مسئولیت را شروع کردم بالغ بر ۲۰۰ هزار مجوز مانده بود و معطل مانده بود اینها همه رسیدگی شد این عددی که الان ۷۰ هزار است این تعدادی است که الان تقریبا شاید بتوان گفت اکثر آنهایی که مانده بود آنها کارش انجام شد این مجوزها دارد میآید و در سیکل انجام فرآیندشان است. این موارد برخی شان جزء مواردی است که خود فعال اقتصادی اصلا منصرف شده و اصلا درخواستی ندارد و مابقی با دستگاهها هماهنگ شده و مجوزها دارد داده میشود ما برنامهای که دیگر بعد از با هماهنگی که با دستگاهها صحبت شده وهماهنگ شده دیگر در فصل زمستان مجددا آن فرآیند خودکار را انشاالله شروع خواهیم کرد که اتفاق بیفتد که دیگر این معطلی این چند هزار فعال اقتصادی که الان در صف ماندند از بین برود. آنهایی هم که الان در لیست هستند با آنها تماس گرفته خواهد شد که اگر واقعا منصرف شدند دیگر از لیست حذف شوند که ما دیگر آن عددی که گزارش میشود دیگر واقعا عدد واقعی باشد و اعداد اصطلاحا باد شده نباشد.
سوال: محور سوم؟
مدنی زاده: در محور سوم مسئله معیشت مردم بود که با محوریت بحث کالابرگ بود که ما در این حوزه بحث سال گذشته موضوع کالابرگ مطرح شد الحمدالله داده شد و اگر که این خسارتهایی که در طی جنگ ۴۰ روزه به کشور تحمیل شد چه در حوزههای مختلف اصلیترین آن هم حوزه گاز بود، منابعی که در قانون بودجه گذاشته شده بود برای منابع کالابرگ در اثر این اتفاقاتی که افتاد در طی جنگ دچار شوک جدی شد و هم بخاطر مسئله محاصره هم بخاطر آن آسیبهای مستقیم منابع دچار شوک شد و به اندازه کافی نبود با تلاشهای جدی که عزیزان ما در سازمان برنامه، بانک مرکزی و دوستان ما در وزارت اقتصاد انجام شد الحمدالله این منابع هم خودش دارد تامین میشود هم آن افزایشی که وعده داده شده بود اگر این دو تا اتفاق نمیافتاد برای ما، ما از همان ابتدا بر اساس وعده مان عمل میکردیم ولی طبیعتا این اتفاقی که افتاد ما را دچار یک شوک درآمدی کرد و تلاش در اول سال نتوانستیم به وعده مان عمل کنیم بخاطر این موضوع و مردم عزیزمان هم این درک میکنند وهمراهی کردند با ما، در نیمه دوم سال این برنامه همانطور که وعده آن را داده بودیم برای آن اقشار ضعیفتر جامعه شروع شد و انشاالله به محض این که هر چه این منابع را ما بتوانیم سریعتر احیا کنیم.
سوال: اشاره کردید که ۱۲ تا منبع درآمدی مجوزش را گرفتید الان فکر کنم مناسب است که بفرمایید آن منابع چه هستند.
مدنی زاده: من فکر کنم با توجه به محدودیت وقت نتوانم همه آنها را باز کنم ولی دو محور کلیدی آن یک موضوع بحث این صندوق مولد سازی املاک و مستغلات دولت است که آن پروژه معروف مولد سازی را الحمدالله با ابتکاری که زده شد زمینهها و املاک مازاد دولت در یکسری صندوقهای املاک و مستغلات قرار میگیرد و این یونیت هایش در بازار سرمایه عرضه میشود.
سوال: آن که تا الان هیچ درآمدی از محلش حاصل نشده درست است؟
مدنی زاده: هنوز نه، انشاالله ما قرار است فردا با حضور آقای رئیس جمهور رونمایی میشود و افتتاح میشود و دیگر این املاکهای دولت میآید در این صندوق قرار میگیرد و تا آخر سال این فرآیند را ما خواهیم داشت که هم با فروش یونیتهای آن در بازار سرمایه منابع به دولت برای دولت ایجاد میشود هم خود این یونیتها میتواند در اختیار پیمانکاران دولت و کسانی که پروژههای عمرانی برای دولت دارند انجام میدهند قرار میگیرد و میتوانند تسویه بدهیهای گذشته دولت میتواند صورت بگیرد این یک بخش قابل توجهی از منابع بودجهای که عملا وجود نداشت را برای ما ایجاد خواهد کرد ظرفیت دوم و بسیار مهمی که آن هم انشاالله در خدمت جناب آقای باورد سرپرست محترم وزارت نفت با رونمایی جناب آقای رئیس جمهور قرار است که ظرف چند روز آینده این افتتاح و این رونمایی شود بحث گواهی سپرده نفت است که با مصوبهای که دولت در هفته گذشته داشتیم نفت مان را در بازار بورس داریم عرضه میکنیم و مردم میتوانند بیایند و گواهی سپرده نفت خریداری کنند میتوانند اوراق سلف نفتی را خریداری کنند یعنی ورقهای است که میگوید شما میتوانید بیایید نفت تحویل بگیرید حالا یا برای پالایشگاه استفاده کنند.
یا برای صادرات استفاده کنند اوراق سلف درواقع نفت تحویلی در یک تاریخ مشخصی است برای فعالان اقتصادی و برای مردم یک محلی است برای پس انداز که اگر بخواهند که منابع شان را در منابعی که وابسته است با قیمت نفت و قیمت ارز میتوانند به این ترتیب پس انداز کنند برای کسانی هم که نیاز به این نفت دارند یا میتوانند نفت یا فرآوردههای نفتی را صادر کنند میتوانند از این ظرفیت بیایند استفاده کنند که انشاالله جزئیاتش را در آن برنامه رونمایی همکاران ما انشاالله بیشتر توضیح خواهند داد و موارد مشابه دیگر که ظرفیت خوبی را ایجاد کرده که ما بتوانیم انشاالله تا آخر سال این جبران منابع از دست رفته را داشته باشیم. البته در حوزه خود فروش نفت هم الحمدالله اتفاقات خوبی افتاد که آنها هم طبیعتا کمک کردکه ما بتوانیم یک جبرانی را داشته باشیم. موارد متعدد است طولانی است انشاالله در یک زمانی در پودیوم آقای دکتر زمانیان انشاالله جزئیاتش را توضیح خواهند داد. محور بعدی در حوزه این حوزه بودجه محور چهارم بود که الان دیگر جزئیاتش را خدمت شما عرض کردم.
ولی در آن حوزه بحث معیشت که محور سوم بود ما یک موضوع دیگر بحث سهام عدالت بود که جزء برنامه هایمان است که الحمدالله با همکاری خوبی که با مجلس محترم صورت گرفت و همچنین یکسری مسائل و موانع حقوقی وجود داشت سر آزاد کردن و آزاد شدن سهام عدالت و این که مردم عملا بتوانند طعم شیرین این سهام عدالت را بچشند الحمدالله این موانع حقوقی دارد برطرف میشود و بزودی انشاالله این سهام عدالت هم تعیین تکلیف خواهد شد و این خودش میتواند برای مردم عزیزمان یک کمکی برای شرایط اقتصادی که الان در آن هستند باشد دارایی است که به ایشان برمی گردد میتوانند به طور مستقیم یا از سود آن استفاده کنند یا آن را وثیقه بگذارند تسهیلات بگیرند یا این که خودش را بخواهند احیانا به هر ترتیبی بفروشند و از منابع خودش بخواهند استفاده کنند. در حوزه معیشت یک اقدام دیگر کمک به معیشت مردم و شرایط موجود این بحث طرح اعتبار ملی بود که پیشتر هم عرض کرده بودم این هم طرحهای پایلوتش انجام شد چندین حوزه مختلف را ما با بانکهای مختلف طرح پایلوتش را انجام دادیم و در حال حاضر هم با هماهنگی که با بانک مرکزی صورت گرفته انشاالله این هم در طی چند ماه آینده دیگر به طور کامل اجرا خواهد شد و به نوعی بدنه عمدتا قشر متوسط جامعه میتوانند از ظرفیت این طرح اعتبار ملی استفاده کنند.که به نوعی مثل یک نوع اعتباری است که برای خرید کالاهای ایرانی و تولید داخل میشود از آن استفاده کنند با یک بازپرداخت در طی ماههای آتی
سوال: عدد و رقمش هم مشخص است؟
مدنی زاده: اجازه بدهید وقتی نهایی شد خدمت شما عرض خواهم کرد. محور چهارم هم که بحث منابع بودجه و تامین مالی دولت و پایداری مالی دولت بود که طبیعتا با توجه به فشاری که برای کاهش فروش نفت در اثر محاصره بوجود آمده بود و همین طور فشارهایی که روی بنگاهها بود برای بحث مالیات خیلی ما به لحاظ درآمدی در ابتدای سال تحت مضیقه جدی بودیم ولی الحمدالله با تدابیری که در دولت صورت گرفت ما امروز هم که یک ۲۹ آبان است و فردا ۳۰ آبان الحمدالله پرداختیها به خوبی صورت گرفته و دولت به تعهداتش را و آن حدی که برنامه ریزی شده بود انجام شده و با این مصوبه ۱۲ بندی و اقداماتی که دارد صورت میگیرد انشاالله تا آخر سال ما دیگر کسری بودجه هم نخواهیم داشت.
سوال: این بحث ساماندهی شرکتهای دولتی که به وزارتخانه شما واگذار شده را فکر کنم این جا مناسب است بپرسیم که چه اقدامی دارید انجام میدهید؟
مدنی زاده: یکی از موضوعات جدی که هم خود ما در وزارت اقتصاد دارایی دنبال آن بودیم و آقای دکتر پزشکیان رئیس جمهور محترم هم دغدغه بسیار بالایی را از مدتی پیش برای آن داشتند ما در دستور کار خودمان قراردادیم که این را با سرعت جلو ببریم در خصوص کلا بحث اداره شرکتهای دولتی، نحوه اداره شان، نحوه انتصاب مدیران و همچنین وضعیت کارایی بعضا پایینی که در مورد برخی شان احساس میشود و به طور خاص مسئله زیان دهی شان. این را ما یک کار خیلی خوبی در مجموعه وزارت اقتصاددارایی انجام شدخدمت جناب آقای رئیس جمهور و همین طور اعضای محترم دولت ارائه شد و مقرر شدکه با همکاری که با چند دستگاه داخل دولت، سازمان برنامه بودجه سازمان اداری استخدامی و بعضی دیگر از اعضای کابینه یک طرح انتظام بخشی و اصلاح ساختار شرکتهای دولتی جمع بندی شود و به دولت بیاید برای تصمیم گیری نهایی و انشاالله بعد از آن برنامه این است که بتوانیم کاری کنیم که زیان دهی اینها به حداقل برسد و در حالت ایده آل انشاالله صفر بشود و همین طور انتصابات مدیران، فرآیندهایش فرآیندهای شفاف و فرآیندهای واقعا بر اساس شایسته گزینی باشد و به سمت انتصابات خدایی نکرده سیاسی در آن نباشد و همچنین بحث نحوه اداره شرکتها از جهت قواعد و قوانینی که بر آنها حاکم است ما یکی از مسئلههایی هم که داریم این است که قواعد و قوانینی که بر شرکتهای دولتی ما حاکم است یک بخشی از آن مشابه سازمانهای دولتی است یک بخشی از آن مشابه شرکت است و یک وضعیت نامطلوبی را دارد و عملا شرکت هایمان مثل واقعا یک شرکت واقعی اداره نمیتوانند بشوند بر اساس قوانین حاکم بر آنها و در آن برنامه اصلاحی انشاالله این موضوع هم اصلاح خواهد شد.
سوال: فکر میکنید چه زمانی اجرایی شود وچقدر این برنامه پیشرفته است؟
مدنی زاده: مسئله اش حقیقتا خیلی عمیق است یعنی این که اجرایی شدن آن، به محض این که ما مصوبه اش را در دولت بگیریم روز اجرای برنامه خواهد بود ولی این پیاده سازی آن من فکر میکنم که شاید بالغ بر یک سال را زمان میبرد، چون ما بالاخره حدود بالغ بر ۴۰۰ شرکت تمام شرکت دولتی داریم و شرکتهای نیمه دولتی و یا اصطلاحا خصوصی – دولتی که هستند بالغ بر و زیرمجموعه چه دولت تحت کنترل دولت یا نهادهای عمومی هستندبالغ بر دو هزار شرکت است این که این بتواند این ساماندهی در تمام اینها بخواهد اتفاق بیفتد یک مقدار فرآیند زمان بر است طبیعتا این قواعدی که تصویب خواهد شد میرود ملاک اجرا قرار میگیرد و در تک تک این شرکتها باید پیاده سازی بشود. واقعیت یکی از بزرگترین جراحیهای اقتصادی ما است که اگر انشاالله محقق شود واقعا یکی از اتفاقات بزرگ است.
سوال: مصوبه را فکر میکنید کی بتوانید از دولت بگیرید؟
مدنی زاده: دولت برای ما یک بازه دو هفتهای را تعیین کرده البته، چون ما کارها را انجام دادیم تقریبا آماده هستیم الان این دوهفته قرار است با دستگاههای دیگر هماهنگیها را انجام بدهیم و انشاالله دو هفته آینده به دولت ارائه کنیم.
سوال: یعنی از دو هفته آینده برنامه اجرایی خواهد شد.
مدنی زاده: اگر دولت مصوبه کند میافتد برای فاز اجرا، بخشهایی از آن که طبیعتا در لحظه میتواند اتفاق بیفتد در لحظه اجرا میشود ولی مابقی آن میافتد فرآیندهای اداری و یا حتی اصلاحات حقوقی زیادی دارد که باید محقق بشود. عرض میکنم واقعا یک جراحی شما یک جراحی قلب هم بعضا چندین ساعت طول میکشد این یک جراحی بالغ بر دو هزار شرکت است کار کار سادهای نیست، ما شرکتهایی را داریم که دو تا شرکت داشتیم که حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان زیان داشتند در سال ۴۰۳ و البته خود این که چرا ۲۰۰ هزار میلیارد تومان زیان داشتند این خودش اصلا دلیلش باید انشاالله در جلسات آتی بیاید باز شود که آیا این بخاطر سوء عملکرد مدیر بوده یا بخاطر همان قواعد و قوانینی که خدمت شما عرض کردم قواعد و قوانین حاکم بر این شرکتها بوده که این شرکتها را زیان ده کرده در یک جمله بخواهم عرض کنم ما معمولا در خیلی از قواعد و قانون هایمان و مقررات مان میآییم قیمت گذاری میکنیم و تکلیف میکنیم شرکتها را که محصول شان را با یک قیمت بسیار پایین عرضه کنند درحالی که هزینه هایشان چندین برابر آن قیمت تکلیفی است که برای آنها است طبیعتا شرکتها هم توانایی معجزه را ندارند.
سوال: همه آنها هم که این طور نیستند درست است؟
مدنی زاده: ما طبق آماری که داریم حدود ۹۰ درصد زیان این شرکتها بخاطر همین مسئله است.
سوال: چند درصدکل اینها زیان ده بودند؟
مدنی زاده: حدود ۴۰ درصد بنگاهها زیان ده هستند و از این ۴۰ درصد بنگاهها که زیان شان تقریبا در سال ۴۰۳ حدود ۸۰۰ هزار میلیارد تومان بوده حدود ۹۰ درصد از اینها قوانین و مقررات بوده و جالب است بگویم ۱۰ تا شرکت زیان ده اصلی بزرگترین زیان دهها ۸۵ درصد این زیان را پوشش میدهد یعنی حدود نزدیک ۷۰۰ هزار میلیارد تومان زیان در ۱۰ تا شرکت اول است که تقریبا همه آنها همین مشکل را دارند که بخاطر این عدم توازن قیمت نهاده و قیمت فروش است؛ که این کار سادهای نیست اصلاح این فرآیند یک مقدار فرآیند عرض کردم زمان بری است و این بخواهد اتفاق بیفتد یک تحولات جدی خیلی در آن منابع بودجهای کشور باید اتفاق بیفتد که بتواند این فاصله را بتواند بپوشاند. محور بعدی هم محور حوزه بحث انرژی است که این مباحث مربوط به حوزه بحث گاز و برق و صرفه جویی که در این حوزهها باید انشاالله اتفاق بیفتد کارهایی که دولت در حوزه بحث بنزین و گازوئیل و ... انجام داده و در برنامه اش است که بتوانیم با حداقل کردن هدر رفت و قاچاقی که داردصورت میگیرد، پرمصرفی که دارد صورت میگیرد و همین طور انشاالله صرفه جوییهایی که توسط مردم عزیزمان اتفاق بیفتد بتوانیم این ماههای آتی که بخصوص بسیار ماههای مهمی است بخاطر مسئله سرما و ما درمسئله گاز داریم با صرفه جویی که اتفاق بیفتد مردم میتوانند کمک کنند که هموطنان خودشان در سرما نباشند و خدایی نکرده این محدودیت گاز به آنها مترتب نشود.
از آن بیشتر بخواهم تاکید کنم واقعاً این مسئله صرفهجویی اگر هر کدام از ما ۱۰ درصد صرفهجویی کنیم در مصرف گاز کمک میکند به اینکه کارگر ما در کارخانه از کارخانه اخراج نشود یعنی ما الان به دلیل محدودیت گاز سهمیهای که برای صنعت بالاخره در نظر گرفته شده به دلیل اینکه ما ۲۳۰ متر مکعب در روز را از دست دادیم در طی جنگ ۴۰ روزه الان این مقدار از دست رفته باید توزیع شود طبیعتاً یک بخشی به صنعت میخورد یک بخشی به حوزه نیروگاهی میخورد یک بخشی به حوزه خانگی و تجاری ما هر چقدر بتوانیم بیشتر صرفهجویی کنیم در وهله اول کمک میکنیم که هموطنانمان در سرما نباشند و دوم کمک میکنیم به اینکه صنعت ما برپا باشد و انشاالله بتواند جلوگیری کند از ست رفتن اشتغال در این شرایط سخت اقتصادی و اولویتمان این است که تا جایی که میتوانیم برق و گاز را به صنعت بتوانیم به صورت حداکثری برسانیم ولی بالاخره این محدودیتها طبیعتاً فشار میآورد تمام سعی دولت و شخص آقای رئیس جمهور این است که بتوانند طوری برنامهریزی کنیم که حتی از بیرون کشور بتوانیم گاز را بیاوریم که بتوانیم این کمبودی که امسال داریم را جبران کنیم.
محور بعدی حوزه بحث بازسازی است که توضیحاتش را خدمتتان عرض کردم و محور آخر هم بحث حوزههای مربوط به سرمایهگذاری است که اقداماتی که در طی دو سه ماه گذشته انجام شد اولاً بحث صندوق سرمایهگذاری ارزی الحمدالله راهاندازی شد و هر کدام از هموطنان ما که بخواهند به صورت ارزی منابعشان را پسانداز کنند و در واقع هم نسبت به ارز به نوعی حفظ شده قدرت درآمدی که داشتند منابعشان هم یک سود ارزی هم دارند دریافت میکنند این کمک میکند به اینکه آن طرف شرکتهایی که دارند سرمایهگذاری میکنند به منابع ارزی برسند و بتوانند سرمایهگذاری در داخل کشور کنند و انشالله به سرعت بتواند به چرخه اقتصاد برگردد.
